پیش از آغاز هر پروژه ساختوساز یا نوسازی ساختمان، چه کوچک باشد و چه بزرگ، دریافت مجوزهای لازم از شهرداری امری ضروری است. میزان الزام به اخذ مجوز به گستردگی تغییرات و نوع بازسازی بستگی دارد؛ در برخی موارد، این یک الزام قانونی است، در حالی که در موارد دیگر ممکن است نیازی به آن نباشد. فرآیند دریافت مجوز ساختمانی چندمرحلهای بوده و نیازمند برنامهریزی دقیق و آگاهی از مقررات محلی است. بنابراین، توصیه میشود پیش از هر اقدامی، وضعیت خاص ملک خود را بررسی کرده و مراحل لازم برای اخذ مجوز را طی کنید. راهنمای گامبهگام ما شما را با فرآیند دریافت مجوز ساخت یا بازسازی آشنا میسازد.
جدول خلاصه مراحل و مجوزهای ضروری برای بازسازی ساختمان
| مرحله | شرح کامل مراحل دریافت مجوز بازسازی ساختمان |
|---|---|
| ۱. بررسی نیاز به دریافت مجوز بازسازی | در اولین مرحله باید مشخص شود که نوع بازسازی ساختمان جزئی است یا اساسی. بازسازیهای جزئی مانند تعویض کفپوش، رنگآمیزی، کابینت یا کاغذ دیواری معمولاً نیازی به مجوز ندارند؛ اما هرگونه تغییر در دیوارهای باربر، جابهجایی راهپله، افزایش یا کاهش زیربنا، تغییر کاربری، تغییر نما، جابهجایی تأسیسات اصلی و تغییرات سازهای مستلزم اخذ مجوز از شهرداری است. همچنین باید ضوابط طرح تفصیلی، کاربری ملک و وضعیت سند بررسی شود. |
| ۲. تهیه مدارک و ثبت درخواست در شهرداری | پس از مشخص شدن نیاز به مجوز، مالک یا نماینده قانونی باید با در دست داشتن مدارکی مانند سند مالکیت، کارت ملی، پایان کار (در صورت وجود)، وکالتنامه (در صورت اقدام توسط وکیل)، فرم درخواست بازسازی و نقشههای موردنیاز به شهرداری منطقه مراجعه کند. در بسیاری از شهرها امکان ثبت اولیه درخواست از طریق سامانههای الکترونیکی شهرداری نیز فراهم شده است. |
| ۳. بررسی پرونده و بازدید کارشناسی | پس از تشکیل پرونده، کارشناسان شهرداری از ملک بازدید میکنند تا وضعیت فعلی ساختمان، مطابقت آن با مدارک موجود، میزان فرسودگی، نوع تغییرات پیشنهادی و تأثیر بازسازی بر ایمنی ساختمان و املاک مجاور را ارزیابی کنند. در صورت وجود مغایرت یا نقص مدارک، متقاضی باید نسبت به رفع آن اقدام کند. |
| ۴. تهیه و تأیید نقشههای فنی | در بازسازیهای اساسی، نقشههای معماری، سازه، تأسیسات مکانیکی و برقی باید توسط مهندسین دارای صلاحیت تهیه شود. این نقشهها پس از بررسی توسط شهرداری و در صورت نیاز سازمان نظام مهندسی، اصلاح و تأیید خواهند شد تا اطمینان حاصل شود که پروژه با ضوابط شهرسازی و مقررات ملی ساختمان مطابقت دارد. |
| ۵. دریافت استعلامها و تأییدیههای لازم | بسته به نوع پروژه، ممکن است دریافت تأییدیه از سازمان آتشنشانی، نظام مهندسی، اداره میراث فرهنگی (برای ساختمانهای تاریخی)، شرکتهای خدماترسان یا سایر مراجع قانونی الزامی باشد. این مرحله نقش مهمی در تأمین ایمنی و جلوگیری از بروز مشکلات قانونی در آینده دارد. |
| ۶. محاسبه و پرداخت عوارض و هزینهها | پس از تأیید مدارک، شهرداری هزینههای مربوط به صدور مجوز، عوارض بازسازی، هزینه بررسی نقشهها، حقالزحمه خدمات فنی و سایر مبالغ قانونی را محاسبه میکند. پرداخت این هزینهها از شرایط اصلی صدور پروانه بازسازی محسوب میشود. |
| ۷. صدور پروانه یا مجوز بازسازی | پس از تکمیل تمامی مراحل، شهرداری مجوز رسمی بازسازی را صادر میکند. در این پروانه، نوع عملیات مجاز، مدت اعتبار مجوز، مشخصات پروژه، شرایط اجرا و الزامات قانونی درج شده است. هرگونه عملیات خارج از مفاد پروانه میتواند موجب توقف پروژه یا اعمال جریمه شود. |
| ۸. آغاز عملیات اجرایی بازسازی | عملیات بازسازی باید دقیقاً مطابق نقشهها و مجوز صادرشده انجام شود. رعایت اصول ایمنی کارگاه، حفاظت از ساختمانهای مجاور، مدیریت نخالههای ساختمانی، استفاده از مصالح استاندارد و اجرای صحیح تأسیسات از مهمترین الزامات این مرحله است. در پروژههای بزرگ، حضور ناظر فنی نیز الزامی خواهد بود. |
| ۹. بازرسیهای دورهای حین اجرا | در طول اجرای پروژه، ممکن است کارشناسان شهرداری یا مهندس ناظر از محل پروژه بازدید کنند تا اطمینان حاصل شود عملیات مطابق مجوز و ضوابط فنی در حال انجام است. در صورت مشاهده تخلف، اخطار صادر شده و در موارد جدی امکان توقف عملیات نیز وجود دارد. |
| ۱۰. بازدید نهایی و پایان فرآیند | پس از اتمام بازسازی، بازدید نهایی توسط شهرداری یا ناظر انجام میشود تا مطابقت پروژه با مجوز، رعایت مقررات ایمنی، استانداردهای فنی و ضوابط شهرسازی بررسی شود. در صورت تأیید، پرونده مختومه شده و در صورت نیاز، گواهی یا تأییدیههای نهایی صادر خواهد شد. |
احیای ساختمانهای کهنه و فرسوده از طریق بازسازی آپارتمان و منازل، یک راه موثر برای افزایش طول عمر مفید آنهاست. با گذشت زمان، تمامی ساختمان ها در معرض فرسودگی و آسیبهای سازهای قرار میگیرند و بازسازی، بهترین گزینه برای احیای کیفیت و استحکام اولیه آنها محسوب میشود. فرآیند بازسازی با اهداف گوناگونی انجام میشود و بسته به نوع کاربری ساختمان، میزان آسیبدیدگی و خواستههای مالک یا کارفرما، روشها و مراحل متفاوتی را شامل میشود. به عنوان مثال، بازسازی یک واحد مسکونی با یک فضای تجاری-اداری کاملاً متفاوت بوده و نیازمند برنامهریزی و اجرای متناسب با ویژگیهای منحصربهفرد هر فضا است.

نکتهی مهم و تاثیر گذار، تفاوت اساسی بین بازسازی و نوسازی است. نوسازی معمولاً به ترمیم و اصلاح بخشهای آسیبدیده ساختمان محدود میشود و اغلب نیازی به تخریب گسترده ندارد. در مقابل، بازسازی اغلب مستلزم تخریب بخشهایی از ساختمان به منظور ایجاد تغییرات بنیادین و اساسی است. این تفاوت اساسی، بر ضرورت اخذ مجوز از شهرداری تأثیر مستقیم دارد. به گونهای که برای پروژههای بازسازی با تغییرات زیاد در ساختمان، دریافت مجوز از مراجع ذیصلاح الزامی است. در ادامه، مراحل و نکات کلیدی مرتبط با اخذ مجوز بازسازی ساختمان از شهرداری را بررسی خواهیم کرد.
سعی کنید خارج از مقررات و به گفته برخی از افراد حرکت نکنید و حتما مجوزهارا دریافت کنید تا درآینده با مشکلات بزرگتر مواجه نشوید.
همچنین بخوانید: بازسازی دفتر کار و ساختمانهای اداری
تفاوت مجوز بازسازی با مجوز تخریب و نوسازی
یکی از اشتباهات رایج در پروژههای ساختمانی این است که مجوز بازسازی، تخریب و نوسازی به جای یکدیگر استفاده میشوند؛ در حالی که این سه عنوان لزوماً یک مفهوم ندارند و مسیر اداری و فنی آنها نیز میتواند متفاوت باشد.
بازسازی معمولاً به معنای اصلاح و بهبود ساختمان موجود است؛ یعنی بنا حفظ میشود و قسمتهایی از آن تعمیر، اصلاح، تقویت یا تغییر پیدا میکند. ممکن است در یک پروژه بازسازی، دیوارهای داخلی جابهجا شوند، تأسیسات تغییر کنند یا بخشهایی از ساختمان اصلاح شوند، اما اصل پروژه بر حفظ بنای موجود استوار است.
در مقابل، تخریب و نوسازی زمانی مطرح میشود که ساختمان موجود قرار است از بین برود و پس از تخریب، بنای جدیدی مطابق ضوابط و نقشههای جدید ساخته شود.
به بیان ساده:
| بازسازی | تخریب و نوسازی |
|---|---|
| هدف، اصلاح یا ارتقای بناست | هدف، احداث ساختمان جدید است |
| ممکن است فقط بخشی از ساختمان تغییر کند | کل ساختمان یا بخش عمده آن از بین میرود |
| نقشه موجود ممکن است با اصلاحات حفظ شود | طراحی و مشخصات بنای جدید مطرح میشود |
| مجوز موردنیاز به نوع تغییرات بستگی دارد | فرآیند تخریب و سپس ساختوساز مطرح است |
البته مرز این دو در پروژههای بزرگ همیشه کاملاً ساده نیست. برای مثال، ممکن است در یک بازسازی گسترده بخش زیادی از دیوارهای داخلی، تأسیسات و اجزای غیرسازهای تغییر کنند، اما ساختمان اصلی همچنان حفظ شود. در چنین شرایطی، عنوان و الزامات پروژه باید بر اساس ضوابط مرجع صادرکننده مجوز تعیین شود.
کدام تعمیرات در بازسازی ساختمان نیاز به مجوز شهرداری دارند؟
تعمیرات ساختمان، به دو نوع تعمیرات اساسی و تعمیرات غیر اساسی تقسیم میشوند که در ادامه، نیاز یا عدم نیاز آنها به مجوز را بررسی میکنیم:
تعمیرات اساسی که نیاز به مجوز دارند
طبق ضوابط شهرداری، برخی تعمیرات ساختمانی مستلزم اخذ مجوز بازسازی هستند. این موارد عموماً شامل تغییرات بنیادین در ساختار یا کاربری ساختمان میشوند. به طور مشخص، تعمیرات یا بازسازیهایی که منجر به نقض پروانه ساخت اولیه، احداث یا حذف پارکینگ (به ویژه پارکینگهای استاندارد و قابل استفاده)، تغییر در مسیرهای ورود و خروج ساختمان و یا تجاوز به حریم معابر عمومی میشوند، حتماً باید با مجوز رسمی از شهرداری انجام پذیرند. همچنین، عدم رعایت اصول شهرسازی و ضوابط فنی، مغایرت با نقشههای مصوب و تغییرات غیرمجاز در کاربری بنا نیز از جمله مواردی هستند که نیازمند اخذ مجوز از مراجع ذیصلاح میباشند.
به طور کلی، هرگونه تغییری که بر اساس بند ۲۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری، منجر به نقض قوانین و مقررات ساختوساز شود، نیازمند کسب مجوز از شهرداری است. از جمله این موارد میتوان به جابجایی راهپلههای اصلی ساختمان، حذف دیوارهای باربر (که نقش حیاتی در پایداری سازه دارند) و هر نوع تغییر ساختاری که با مفاد پروانه ساخت اولیه مغایرت داشته باشد، اشاره کرد.
تعمیرات غیر اساسی ساختمانی که نیاز به مجوز شهرداری ندارند
اگر بازسازیها محدود به تعمیرات جزئی و روتین ساختمان باشد، مانند رنگآمیزی دیوارها، ترمیم نمای ساختمان، تعمیرات بام، تعویض پنجرهها یا نصب ایزوگام،تغییرات در پلان داخل خانه و… معمولاً نیازی به اخذ مجوز از شهرداری نخواهد داشت. این نوع تغییرات که جزء تعمیرات دورهای ساختمان محسوب میشوند، غالباً نیازی به اخذ پروانه ندارند و مالکین میتوانند بدون نگرانی از مسائل قانونی آنها را انجام دهند. با این حال، برای پروژههای با ابعاد بزرگتر یا تغییرات ساختاری، همواره توصیه میشود پیش از شروع عملیات بازسازی، نسبت به اخذ مجوز از شهرداری اقدام شود تا از بروز مشکلات حقوقی احتمالی در آینده جلوگیری به عمل آید.
در شرایط کلی، هرگونه تعمیرات یا بازسازی که باعث تغییر در مشخصات ساختمان در پروانه نشود، نیاز به دریافت مجوز از شهرداری نخواهد داشت. در ادامه، به برخی از تعمیرات و تغییرات ساختمانی که معمولاً نیازی به مجوز ندارند، اشاره میکنیم:
ترمیم و مرمت ساختمان
- ترمیم شیروانی
- تعویض یا ترمیم قیر و گونی
- استفاده از لاستیک مایع جهت عایقکاری
تعمیرات کفسازی
- تعویض یا ترمیم سرامیک و موزاییکها
- کفسازی زیرزمین و طبقات اصلی
نصب و تغییرات دکوراتیو داخلی
- نصب کاشی
- نقاشی داخلی و نمای خارجی
- سفیدکاری و نماسازی مجدد
ترمیم دیوارها و فضای بیرونی
- ترمیم دیوارها و تغییرات در حیاط ساختمان
- ایجاد استخر، حوض و فضای سبز، با شرط عدم حذف پارکینگ
تعمیرات بهداشتی و تعمیرات داخلی
- تعمیر و تعویض سرویس بهداشتی
- تعویض پنجرهها و دربها، بدون تغییر در معماری ساختمان
تعمیرات لولهکشی و تأسیسات
موارد زیر ممکن است نیازمند بررسی فنی و در برخی پروژهها اخذ تأییدیه یا مجوز باشند:
- تغییر اساسی در شبکه برق ساختمان
- افزایش ظرفیت برق یا تغییر تابلوهای اصلی
- جابهجایی محل کنتور یا تجهیزات اصلی
- اجرای مسیرهای جدید برای تأسیسات
- تغییر اساسی در لولهکشی آب و فاضلاب
- جابهجایی رایزرهای تأسیساتی
- تغییر محل موتورخانه یا تجهیزات اصلی گرمایشی
- تغییر سیستمهای تهویه و تأسیسات مکانیکی
- تغییراتی که نیازمند تخریب دیوار، سقف یا بخشهای سازهای ساختمان هستند.
- تغییر و ترمیم لولهکشی آب
- ترمیم فاضلاب
- تغییرات در فرآیند گازرسانی یا نصب شوفاژ، بدون تغییر در محل موتورخانه
اگر منظور از کار، تعمیر یا تعویض داخلی و محدود تأسیسات موجود باشد و تغییری در ساختار ساختمان، نمای آن، تأسیسات مشترک یا مشخصات مندرج در مدارک ساختمان ایجاد نشود، وضعیت آن با یک پروژه بازسازی اساسی متفاوت است.
اما اگر برای اجرای کار مجبور به تخریب دیوارهای اصلی، تغییر رایزرها، جابهجایی تجهیزات مرکزی، تغییر ظرفیت یا ایجاد مسیرهای جدید باشید، بهتر است قبل از شروع، موضوع با شهرداری و متخصص مربوطه بررسی شود.
نکته مهم: مقررات اجرایی ممکن است بر اساس شهر، نوع ملک و دامنه عملیات متفاوت باشد؛ بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس عنوان «برقکاری» یا «لولهکشی» گفت که یک کار همیشه بدون مجوز است.
حفر چاه فاضلاب و تعمیرات مربوطه
- حفر چاه فاضلاب جدید
- تخلیه چاههای فاضلاب
ایجاد حفاظها و سازههای حفاظتی
- نصب حفاظ بر روی دیوارهای ساختمانهایی که به پنجرههای ساختمانهای مجاور اشراف دارند.
- کشیدن حصار و یا دیوار نیز نیاز به مجوز ندارد ولی این در صورتی است که در معابر اصلی و محدودههای مجاور آن، ارتفاع دیوار و حصار از یک متر فراتر نرود و بیشتر از این مقدار مجاز نیست و بهطور کلی، حداکثر ارتفاع مجاز برای هرگونه دیوار یا حصار در تمامی نقاط، ۲ متر تعیین میشود.
این موارد تعمیراتی معمولاً نیازی به مجوز بازسازی ندارند، اما در صورت هرگونه تغییر اساسی در ساختار یا کاربری ساختمان، بهتر است قبل از شروع پروژه با مشاوران اکسیر سازه مشورت کنید.
ساخت استخر شنا در باغ شخصی
ساخت استخر شنا در باغ شخصی، در چارچوب ضوابط توسعه مجاز، معمولاً بدون نیاز به دریافت مجوز مستقل امکانپذیر است. با این حال، اجرای اینگونه پروژهها باید مطابق مقررات و محدودیتهای تعیینشده انجام شود. بر این اساس، احداث استخر در محوطه باغ بلامانع است، مشروط بر آنکه سطح اشغال آن از نصف مساحت کل باغ تجاوز نکند. همچنین رعایت سایر ضوابط فنی، ایمنی و شهرسازی مرتبط با ملک الزامی خواهد بود.
چه تغییرات تأسیساتی معمولاً حساستر هستند؟
موارد زیر ممکن است نیازمند بررسی فنی و در برخی پروژهها اخذ تأییدیه یا مجوز باشند:
- تغییر اساسی در شبکه برق ساختمان
- افزایش ظرفیت برق یا تغییر تابلوهای اصلی
- جابهجایی محل کنتور یا تجهیزات اصلی
- اجرای مسیرهای جدید برای تأسیسات
- تغییر اساسی در لولهکشی آب و فاضلاب
- جابهجایی رایزرهای تأسیساتی
- تغییر محل موتورخانه یا تجهیزات اصلی گرمایشی
- تغییر سیستمهای تهویه و تأسیسات مکانیکی
- تغییراتی که نیازمند تخریب دیوار، سقف یا بخشهای سازهای ساختمان هستند.
بنابراین، صرف اینکه عملیات در داخل واحد انجام میشود، بهتنهایی به معنای بینیازی از بررسی ضوابط نیست. اگر اجرای تأسیسات جدید مستلزم تغییر در قسمتهای مشترک ساختمان، نمای بیرونی، سازه یا مسیرهای اصلی تأسیسات باشد، موضوع باید قبل از شروع کار بررسی شود.
در برخی نظامهای صدور مجوز نیز برای پروژههای تخریب یا بازسازی، محل اتصال و قطع تأسیسات برق و لولهکشی باید در نقشهها مشخص شود و بسته به نوع پروژه، مجوزهای تخصصی جداگانه برای این بخشها موردنیاز است.
تعویض لولهکشی یا سیمکشی خانه مجوز میخواهد؟
اگر منظور از کار، تعمیر یا تعویض داخلی و محدود تأسیسات موجود باشد و تغییری در ساختار ساختمان، نمای آن، تأسیسات مشترک یا مشخصات مندرج در مدارک ساختمان ایجاد نشود، وضعیت آن با یک پروژه بازسازی اساسی متفاوت است.
اما اگر برای اجرای کار مجبور به تخریب دیوارهای اصلی، تغییر رایزرها، جابهجایی تجهیزات مرکزی، تغییر ظرفیت یا ایجاد مسیرهای جدید باشید، بهتر است قبل از شروع، موضوع با شهرداری و متخصص مربوطه بررسی شود.
نکته مهم: مقررات اجرایی ممکن است بر اساس شهر، نوع ملک و دامنه عملیات متفاوت باشد؛ بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس عنوان «برقکاری» یا «لولهکشی» گفت که یک کار همیشه بدون مجوز است.
پروانه بازسازی ساختمان، که با نام پروانه تعمیرات نیز شناخته میشود، مجوزی رسمی است که توسط شهرداریها و به منظور قانونیسازی فرآیند بازسازی یا تعمیرات اساسی بناها صادر میگردد. بر اساس ماده ۵۵ قانون شهرداری، این نهاد مسئولیت بررسی و صدور این مجوز را بر عهده دارد. صدور این پروانه در صورتی است که کارشناسان شهرداری با بررسی ساختمان و تطابق آن با قوانین شهرسازی و در صورت تایید است و به مالک اجازه میدهد تا عملیات بازسازی را تحت نظارت شهرداری آغاز نماید. اخذ این مجوز برای اجرای پروژههای بازسازی از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا عدم دریافت آن میتواند منجر به بروز مشکلات حقوقی و اعمال جریمههای قانونی شود و در مواردی، مالک را ملزم به مراجعه به کمیسیونهای شهرداری و پرداخت جریمه نماید. به این دلیل اشاره کردیم که هرگز سعی به دور زدن شهرداری نکنید.
در خصوص لزوم دریافت مجوزهای بازسازی، دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. برخی بر این باورند که تنها پروژههای خاصی نیازمند اخذ مجوز از شهرداری هستند. در حالی که واقعیت این است که ضرورت دریافت پروانه بازسازی، بستگی مستقیم به نوع و میزان تغییرات اعمال شده در ساختمان دارد. برخی از تعمیرات جزئی و بازسازیهای سطحی ممکن است نیازی به اخذ مجوز نداشته باشند، اما هرگونه تغییر ساختاری یا تغییرات اساسی در بنا و سازه، مستلزم دریافت پروانه تعمیرات از شهرداری است.
این ابهام و سردرگمی در مورد ضرورت اخذ مجوز، میتواند برای بسیاری از مالکین و دستاندرکاران پروژههای ساختمانی چالشبرانگیز باشد. به همین منظور، در ادامه این مطلب، مراحل دقیق دریافت مجوز بازسازی و شرایط لازم برای انجام قانونی و بدون مشکل این فرآیند را به تفصیل بررسی خواهیم کرد تا ابهامات موجود در این زمینه برطرف گردد.

ضرورت و اهمیت اخذ مجوز بازسازی ساختمان از شهرداری
یکی از پرسشهای متداول در حوزه ساخت و ساز، لزوم اخذ مجوز شهرداری برای پروژههای بازسازی است. طبق قوانین شهرداری، به ویژه ماده ۵۵ و بند ۲۴، صدور مجوز برای انواع فعالیتهای ساختمانی از وظایف شهرداریهاست. این مجوز، که با نامهایی همچون پروانه تعمیرات یا بازسازی شناخته میشود، به عنوان پیشنیازی برای شروع پروژههای بزرگتر تلقی میگردد. ماده ۱۰۰ قانون شهرداری، ضمانت اجرایی برای این موضوع در نظر گرفته و انجام هرگونه عملیات ساختمانی بدون مجوز قانونی را تخلف محسوب میکند. اگرچه در این قانون به طور مشخص به عبارت «بازسازی» اشاره نشده، اما برای پروژههایی با ویژگیهای خاص، مانند تغییرات بنیادین در سازه یا تغییر کاربری ساختمان، اخذ مجوز الزامی است.
عوامل متعددی میتوانند باعث اخد مجوزهای بازسازی از شهرداری شوند به عنوان مثال، تغییرات اساسی نظیر اضافه کردن طبقات جدید به ساختمان، افزایش تراکم ساختمانی بیش از حد مجاز، تغییر در نقشههای اولیه ساختمان یا هرگونه ساخت و سازی که حریم معابر عمومی را نقض کند، مستلزم دریافت مجوز رسمی از شهرداری است. انجام این دست تغییرات بدون طی مراحل قانونی، میتواند منجر به اعمال جریمههای مالی سنگین یا حتی صدور دستور تخریب بخشهای غیرقانونی ساختمان شود. این موارد، اخذ مجوز بازسازی را برای برخی پروژهها را اجنتاب ناپذیر میکند.
مجوز بازسازی بنای قدیمی و کلنگی
قدیمی بودن ساختمان بهتنهایی به این معنا نیست که مالک میتواند آن را بدون محدودیت تخریب یا بازسازی کند. در ساختمانهای قدیمی، قبل از شروع پروژه باید وضعیت سند، پایان کار، سابقه ساختمانی، کاربری، وضعیت سازه، بافت شهری و در صورت لزوم سابقه تاریخی بنا بررسی شود.
در چنین ساختمانهایی معمولاً یکی از دو مسیر پیش روی مالک قرار دارد: بازسازی و حفظ ساختمان موجود یا تخریب و احداث بنای جدید. انتخاب میان این دو مسیر فقط به میزان فرسودگی بنا وابسته نیست و به نوع تغییرات موردنظر مالک و ضوابط ملک نیز بستگی دارد.
اگر قرار باشد ساختمان موجود حفظ شود و صرفاً قسمتهایی از آن اصلاح، تعمیر یا تقویت شود، پروژه در چارچوب بازسازی بررسی میشود. اما اگر برنامه این باشد که ساختمان موجود تخریب شده و ساختمان جدیدی جایگزین آن شود، دیگر موضوع صرفاً «مجوز بازسازی» نیست و فرآیند تخریب و ساختوساز جدید مطرح میشود.
در برخی مقررات شهری، حتی وجود ساختمان قدیمی در یک ملک و تصمیم مالک برای احداث ساختمان جدید میتواند مستلزم دریافت مجوز تخریب پیش از ورود به مرحله ساخت باشد. برای نمونه، شهرداری بیاوغلو در ترکیه برای ملکی که ساختمان موجود دارد و قرار است بنای جدید در آن احداث شود، فرآیند دریافت سند تخریب را پیشبینی کرده و برای بناهای ثبتشده تاریخی نیز تأیید مرجع حفاظت میراث فرهنگی را لازم میداند.

چگونه مجوزها را بهصورت اثربخش مدیریت کنیم
در کنار فهرست مجوزهای لازم و مراحل اداری، مهم است به خواننده نشان دهید چگونه میتواند فرایند مجوز را با کمترین هزینه و سردرگمی پشت سر بگذارد. در این بخش، راهکارهای کاربردی، نکات تجربهشده و یک نقلقول خارجی معتبر را اضافه کنید.
۱. پیشنیازها و آمادهسازی مدارک
- پیش از هر اقدام عملی، مطالعه کامل ضوابط محلی شهرداری/نظاممهندسی لازم است تا بدانید برای پروژهٔ شما دقیقاً کدام مجوزها و مدارک مورد نیاز است.
- یک «چکلیست مدارک» تهیه کنید: نقشههای معماری، تأسیسات، سازه، محاسبات، عکسهای وضعیت موجود.
- در قرارداد با پیمانکار خود، ذکر کنید که «تحویل مدارک مجوز» جزو تعهدات اولیه است.
۲. انتخاب زمان مناسب و مطالبه شفافیت در فرایند
- بسیاری از پروژهها بهدلیل تأخیر در دریافت مجوز، زمان اجرای کل پروژه را از دست میدهند. مثلاً در مطالعهای آمده که تأخیر در صدور مجوز میتواند به تأخیر جدّی منجر شود.
- زمانبندی دریافت مجوز را در جدول زمانبندی پروژه لحاظ کنید و در صورت تأخیر، مکانیسم کنترل داشته باشید.
- با واحد صدور مجوز محل پروژه تماس بگیرید و روند معمول صدور را بپرسید تا بتوانید رتبه زمانی خود را با میانگین مقایسه کنید.
۳. هماهنگی با سایر تیمها
- در پروژههای بازسازی، مجوزهای مختلف ممکن است همزمان نیاز شوند (مثلاً مجوز تخریب، مجوز سازه، مجوز تأسیسات). لذا باید هماهنگی زنجیرهای بین تیم معماری، سازه، تأسیسات برقرار شود.
- یک مدیر پروژه یا نماینده شرکت شما میتواند نقش رابط بین پیمانکاران و ادارهٔ صدور مجوز را داشته باشد تا زمان پاسخها کوتاهتر شود.
۴. استفاده از فناوری برای تسهیل فرایند مجوز
- پیشنهاد میشود اسکن مدارک، بارگذاری آنلاین، پیگیری وضعیت درخواست و نگهداری نسخهٔ دیجیتال مدارک را حتماً در پروژه لحاظ کنید.
- در منابع بینالمللی و در سایت mdpi آمده است که دیجیتالسازی فرایندهای صدور مجوز، شفافیت را افزایش و زمان را کاهش میدهد:
The traditional permitting process is often complex and inefficient … digitization promises more efficient public processes
ترجمه : فرآیند سنتی صدور مجوز اغلب پیچیده و ناکارآمد است؛ در حالیکه دیجیتالیسازی نویدبخش کارآمدتر شدن فرایندهای عمومی و اداری است.
۵. هزینههای پنهان و نکات حقوقی
- برخی پروژهها بدون گرفتن مجوز شروع میشوند تا بلافاصله اجرا شود، اما این کار ممکن است به جریمه، توقف پروژه یا حتی تخریب منجر شود. همانطور که در سایت meganmicco گفته شده:
Failing to obtain permits could jeopardize insurance coverage, leaving homeowners vulnerable
ترجمه: عدم دریافت مجوزهای لازم میتواند پوشش بیمه را به خطر بیندازد و مالکان خانه را در موقعیتی آسیبپذیر قرار دهد.
۶. چکلیست سریع دریافت مجوز بازسازی ساختمان از شهرداری
- ضوابط محلی شهرداری را مطالعه کردم
- لیست کامل مدارک را تهیه کردم
- مسئول صدور مجوز را شناسایی کردم
- زمانبندی صدور مجوز را دارم
- تیم معماری/سازه/تأسیسات به صورت هماهنگ با صدور مجوز وارد شدهاند
- نسخهٔ دیجیتال مدارک را آماده کردهام
- بودجهٔ جانبی برای هزینههای احتمالی مجوز یا اصلاح در نظر گرفتهام
ریسکهای اجرای پروژه بدون مجوز
- احتمال عدم صدور پایانکار یا گواهی پایان پروژه
- افزایش هزینهها در طول زمان (بهخاطر اصلاح یا بازسازی مجدد)
- کاهش ارزش ملک در فروش بعدی
- خطرات حقوقی، بیمهای و ایمنی

مراحل دریافت مجوز بازسازی ساختمان و نحوه درخواست آن
برای شروع فرآیند اخذ مجوز بازسازی ساختمان، اولین گام مراجعه به شهرداری منطقه و دریافت فرم درخواست مربوطه است. این پروسه معمولاً ساده بوده و در صورت تکمیل مدارک و طی مراحل قانونی، میتوان در مدت زمان نسبتاً کوتاهی مجوز بازسازی را دریافت کرد. این تصور که خیلی زمانبر خواهد بود و تایم و هزینه زیادی را از ما خواهد گرفت، اغلب ناشی از عدم آگاهی کافی از مراحل قانونی آن است. در واقع، با طی روال صحیح و ارائه مدارک مورد نیاز، اخذ مجوز میتواند به سهولت انجام پذیرد.
علاوه بر مراجعه حضوری به شهرداری، بسیاری از شهرداریها در راستای تسهیل امور، خدمات خود را به صورت الکترونیکی نیز ارائه میدهند. به عنوان مثال، امکان تکمیل آنلاین فرم درخواست مجوز بازسازی از طریق وبسایت شهرداری منطقه فراهم شده است. در برخی مناطق، مانند تهران، دفاتر خدمات الکترونیک شهر نیز به عنوان واسط بین شهروندان و شهرداری، وظیفه انجام امور مربوط به صدور مجوزهای ساختمانی از جمله بازسازی، تخریب، تغییر کاربری و تعمیرات اساسی را بر عهده دارند. این رویکرد، دسترسی آسانتر به خدمات شهرداری و تسریع در روند اجرای پروژههای ساختمانی را به دنبال دارد.
مدارک مورد نیاز برای اخذ مجوز بازسازی ساختمان از شهرداری
برای دریافت مجوز بازسازی ساختمان، باید مدارک مشخصی را به شهرداری منطقه خود ارائه دهید. این مدارک شامل موارد زیر است:
- فرم درخواست مجوز تعمیرات
- تکمیل فرم مجوز تعمیرات و تشکیل پرونده در شهرداری.
- مدارک مالکیت
- ارائه سند مالکیت اصلی و یک کپی از آن.
- ارائه یک کپی از بنچاق ملک.
- در صورت وجود سرقفلی، ارائه کپی از سند سرقفلی ملک.
- مدارک شناسایی مالک
- ارائه یک کپی از شناسنامه یا کارت ملی مالک یا شخصی که سرقفلی را دارد.
- مدارک بیمه و آتشنشانی
- ارائه جوابیه و یا پاسخنامه بیمه.
- ارائه جوابیه آتشنشانی.
- مدارک مربوط به بافت فرسوده
- در صورت قرارگیری ملک در بافت فرسوده، نیاز به مجوز از سازمان میراث فرهنگی برای بازسازی دارید.
- تأییدیه شهرداری
- تکمیل فرم مربوط به مجوز تعمیرات توسط کارشناس شهرداری و دریافت تایید از مسئول فنی بخش شهرداری.

مراحل صدور پروانه تعمیرات و بازسازی ساختمان از شهرداری
برای صدور پروانه تعمیرات و بازسازی ساختمان، باید مراحل مشخصی را طی کنید. این مراحل عبارتند از:
- مراجعه به بخش تشکیل پرونده
- ابتدا به واحد شهرسازی شهرداری منطقه خود مراجعه کرده و فرم درخواست پروانه تعمیرات و بازسازی را تکمیل کنید.
- دستور بازدید از ساختمان
- پس از تکمیل فرم، دستور بازدید ساختمان توسط مسئول شهرسازی صادر میشود.
- ثبت دستور بازدید در دبیرخانه
- دستور بازدید باید در دبیرخانه شهرداری ثبت شود تا روند کار ادامه یابد.
- مراجعه به بایگانی شهرداری
- در صورت داشتن پرونده در بایگانی شهرداری، به این واحد مراجعه کرده و تایید بازسازی را دریافت کنید. اگر پروندهای در بایگانی وجود ندارد، نگرانی نیست و مراحل ادامه مییابد.
- تشکیل پرونده پس از بازدید
- پس از بازدید مسئول شهرسازی از ساختمان و صدور دستور بازسازی، پرونده شما تشکیل میشود.
- دریافت نوبت بازدید
- باید از واحد بازدید شهرداری نوبت بازدید برای پروژه خود را دریافت کنید.
- حضور در زمان مقرر برای بازدید
- در روز مقرر، ساعت 7 صبح در واحد شهرسازی حاضر شوید و از مامور فنی منطقه ساعت دقیق بازدید ساختمان را دریافت کنید.
- حضور مالک یا نماینده در محل بازدید
- حضور مالک یا نماینده مالک در زمان مقرر در محل بازدید الزامی است تا روند بازدید انجام شود.
- ثبت گزارش بازدید و تحویل پرونده
- پس از بازدید، گزارش مامور فنی ثبت میشود. مالک باید روز بعد از بازدید در بایگانی شهرداری حاضر شده و پرونده را دریافت کند و آن را به مامور بازدید ارائه دهد.
با طی این مراحل، پروسه دریافت پروانه تعمیرات ساختمان آغاز میشود و شما میتوانید پروژه بازسازی خود را با هماهنگی شهرداری ادامه دهید.البته مراحل و زمان ها و ساعت های ذکر شده ممکنه کمی متغییر باشه بسته به شهرداری و مامور فنی.

مراحل صدور پروانه بازسازی ساختمان پس از بازدید کارشناسی
پس از انجام بازدید توسط کارشناسان شهرداری، برای دریافت پروانه بازسازی ساختمان باید مراحل زیر را طی کنید:
- بررسی گزارش بازدید توسط مسئول شهرسازی
- گزارش ثبت شده توسط مامور بازدید باید توسط مسئول شهرسازی مورد بررسی قرار گیرد تا مطمئن شوند که همه موارد قانونی رعایت شده است.
- مراجعه به دفتر مسئول شهرسازی برای کنترل عوارض
- مالک باید به دفتر مسئول شهرسازی مراجعه کند تا کنترل عوارض انجام شود. این عوارض باید توسط محاسب تایید شده و سپس به رئیس شهرسازی ارائه گردد.
- صدور دستور مجوز پروانه تعمیرات
- پس از تایید عوارض، مسئول شهرسازی دستور صدور مجوز پروانه تعمیرات را صادر میکند.
- مراجعه به بخش تشکیل پرونده
- مالک باید به بخش تشکیل پرونده شهرداری مراجعه کرده و پیشنویس پروانه تعمیرات و مجوز بازسازی ساختمان تهیه و تایپ شود.
- پرداخت فیش عوارض نوسازی و کسب
- پس از تایپ پیشنویس، نوبت به پرداخت فیش عوارض نوسازی در سال جاری میرسد. در صورتی که ملک تجاری باشد، پرداخت فیش عوارض کسب سال جاری نیز ضروری است.
- امضای پروانه بازسازی
- پس از پرداخت عوارض، مسئول شهرسازی، معاون مالی، واحد اداری و محاسب باید امضای خود را بر روی پروانه تعمیرات و بازسازی درج کنند.
- مهر و شمارهگذاری پروانه تعمیرات
- پس از تکمیل مراحل فوق، پروانه بازسازی ساختمان توسط واحد دبیرخانه مهر و شمارهگذاری شده و صادر میشود.
- ارجاع پرونده به بایگانی
- در نهایت، پرونده ملک باید به واحد بایگانی شهرداری بازگردانده شود تا در صورت نیاز به آن دسترسی داشته باشند.

مدت زمان لازم برای اخذ مجوز بازسازی از شهرداری چقدر است؟
مدت زمان اخذ مجوز بازسازی از شهرداری بسته به نوع تغییرات و موقعیت ملک متفاوت است. در تهران، دریافت مجوز برای تعمیرات جزئی معمولاً بین یک تا چهار روز کاری زمان میبرد، در حالی که برای بازسازیهای اساسی این فرآیند ممکن است بین دو تا هفت روز کاری طول بکشد. در سایر شهرها، این زمان بسته به قوانین و رویههای شهرداری متغیر خواهد بود. عواملی مانند تعطیلات رسمی، دسترسی به کارشناسان مربوطه و میزان درخواستهای ثبتشده نیز میتوانند بر سرعت صدور مجوز تأثیر بگذارند. خوشبختانه، پس از صدور مجوز، معمولاً نیازی به تمدید آن نخواهید داشت، زیرا این مجوز در اغلب موارد بدون تاریخ انقضا صادر میشود و معتبر باقی میماند.
هزینه دریافت مجوز بازسازی خانه چقدر است؟
هزینه اخذ مجوز برای بازسازی ساختمان به عوامل متعددی بستگی دارد و نمیتوان رقم مشخصی برای آن اعلام کرد. فرآیند دریافت مجوز بازسازی معمولاً یک روال قانونی معین دارد که اگر مطابق با قوانین و مقررات انجام شود، هزینهها کاهش مییابند. با این حال، این هزینهها ممکن است بسته به نوع تغییرات، وضعیت ساختمان و درخواستهای خاص تغییر کند. همچنین، هزینههای مربوط به عوارض شهرداری و فیشهای پرداختی سالانه متغیر هستند و تحت تأثیر تغییرات قوانین و مقررات جدید قرار دارند. بنابراین، برای به دست آوردن برآورد دقیقتر، توصیه میشود به شهرداری محل خود مراجعه کرده و از هزینهها و جزئیات سال جاری مطلع شوید.برای دریافت مشاوره هم میتوانید با کارشناسان ما در اکسیر سازه تماس بگیرید
انجام بازسازی ساختمان بدون اخذ مجوز شهرداری چه عواقبی را به دنبال دارد؟
آغاز بازسازی ساختمان بدون دریافت مجوز از شهرداری میتواند پیامدهای قانونی و مالی قابلتوجهی به همراه داشته باشد. در صورت انجام تغییرات بدون مجوز، شهرداری این اختیار را دارد که شما را مشمول جریمههای مختلفی کند. این جریمهها ممکن است شامل پرداخت مبالغی بابت تخلفات ساختمانی باشد، اما اگر تغییرات اساسی مانند دستکاری غیرمجاز در ساختار بنا، افزودن واحدهای جدید یا کاهش نورگیرها انجام شود، جرایم سنگینتری اعمال خواهد شد.
در چنین شرایطی، علاوه بر پرداخت جریمه نقدی اولیه، ممکن است برای هر تخلف شهری جداگانه نیز جریمه تعیین شود، که میتواند هزینههای بازسازی را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد.علاوه بر جنبه مالی، تخلفات جدی در حین بازسازی میتواند منجر به صدور حکم تخریب توسط شهرداری شود. در چنین شرایطی، تمام هزینهها و زمانی که برای بازسازی صرف کردهاید، از بین خواهد رفت و پروژه به طور کامل متوقف خواهد شد. به همین دلیل، اکیداً توصیه میشود که قبل از شروع هرگونه عملیات بازسازی، حتماً مجوزهای لازم را از شهرداری دریافت کنید و تمام ضوابط و مقررات شهرسازی را به دقت رعایت نمایید تا از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری شود.

مجوز بازسازی در آپارتمانهای چند طبقه؛ مراحل، قوانین و نکات ضروری
روند اخذ مجوز بازسازی برای آپارتمانهای چند طبقه و چند واحد، اصولاً مشابه سایر ساختمانهاست، اما به دلیل ویژگیهای خاص این نوع بناها، چند نکتهی اضافی هم وجود دارد که باید به آنها توجه کرد. برای تعمیرات جزئی مثل نصب سرامیک، تعمیر کف، نقاشی و سفیدکاری، معمولاً نیازی به گرفتن مجوز از شهرداری نیست. اما اگر قصد بازسازی اساسی دارید، مثلاً حذف پارکینگ، تغییر کاربری واحد یا جابجایی بخشهایی از ساختمان، حتماً باید از شهرداری مجوز بگیرید و این کار باید طبق قوانین شهرسازی و با رعایت اصول فنی و بهداشتی انجام بشه.
یه نکتهی مهم دیگه هم اینه که علاوه بر مجوز شهرداری، باید قوانین و مقررات خودِ ساختمان رو هم رعایت کنید. چون بازسازی معمولاً با مشکلاتی مثل جابجایی مصالح، سر و صدای زیاد و رفت و آمد کارگرها همراهه، هیئت مدیرهی ساختمانها معمولاً یه سری قوانین خاص برای این جور پروژهها دارن که هدفشون حفظ آرامش و امنیت ساکنین هست. پس قبل از شروع هر کاری، علاوه بر گرفتن مجوز از شهرداری، حتماً با هیئت مدیره هم صحبت کنید و از قوانین داخلی ساختمان مطلع بشید.
همچنین بخوانید: بازسازی پارکینگ
آیا برای بازسازی مغازه به مجوز شهرداری نیاز است؟
بازسازی مغازه نیز همانند سایر پروژههای ساختمانی نیاز به اخذ مجوز بازسازی از شهرداری دارد. اگرچه در قوانین بهطور مستقیم اشارهای به این موضوع نشده است، اما برای برخی تعمیرات و تغییرات در ساختار مغازه، مانند بازسازی دیوارها، ستونها، سقف و کف، دریافت مجوز ضروری است. این امر به دلیل حساسیت و خطرات احتمالی در بازسازی مغازهها است که ممکن است تأثیرات زیادی بر ایمنی ساختمان و محیط پیرامونی داشته باشد. در صورتی که مجوز بازسازی دریافت نشود، پروژه ممکن است متوقف شود و جریمههایی نیز برای مالک در نظر گرفته میشود.
سخن پایانی
در این مقاله سعی کردیم تا با تمام قوانین و مراحل اخذ مجوز بازسازی آشنا شویم.اگر ساختمانی دارید که نیاز دارید تا بازسازی انجام دهید بهتر است قبل از شروع فرایند کار این مقاله را بخوانید و با مشاوران با در اکسیر سازه مشورت داشته باشید تا شما را راهنمایی کنند.
سوالات متداول
آیا برای هر نوع بازسازی ساختمان نیاز به دریافت مجوز از شهرداری است؟
خیر، فقط بازسازیهایی که منجر به تغییرات اساسی در سازه پلان کاربری یا نقض پروانه ساخت شوند نیاز به مجوز دارند. تعمیرات جزئی مانند: نقاشی، کف سازی، تعویض کاشی، ترمیم بام، عایق کاری یا تغييرات دکوراتیو داخلی معمولاً بدون نیاز به مجوز قابل انجام هستند. اما هر تغییری که به سازه یا ساختار اصلی ساختمان مرتبط باشد، حتماً باید با مجوز رسمی انجام شود.
چه تغییراتی در بازسازی جزو موارد نیازمند مجوز محسوب میشوند؟
تغییرات بنیادین مانند جابهجایی یا حذف دیوارهای باربر، تغییر مسیر راه پله، حذف یا اضافه کردن پارکینگ، تجاوز به حریم معابر، تغییر کاربری، اضافه کردن واحد به طبقات یا تغییر در نقشههای مصوب همگی نیازمند دریافت مجوز رسمی از شهرداری هستند. اجرای این موارد بدون مجوز میتواند به جریمه، توقف پروژه یا حتی حکم تخریب منجر شود.
عدم دریافت مجوز بازسازی چه عواقبی برای مالک دارد؟
بازسازی بدون مجوز میتواند منجر به اعمال جریمههای سنگین، الزام به پرداخت هزینههای تخلف، توقف فوری پروژه و حتى صدور حکم تخریب بخشهای غیرقانونی شود. علاوه بر این ممکن است بیمه ساختمان، خسارتهای احتمالی را پوشش ندهد و مالک در آینده برای دریافت پایان کار یا فروش ملک دچار مشکلات جدی شود.
مدت زمان صدور مجوز بازسازی چقدر است؟
در شهرهایی مثل تهران، صدور مجوز برای تعمیرات جزئی بین ۱ تا ۴ روز کاری و برای بازسازیهای اساسی بین ۲ تا ۷ روز زمان میبرد. این زمان بسته به نوع پروژه، حجم درخواستها و روند اداری شهرداری متغیر است. در بسیاری از مناطق امکان ثبت درخواست به صورت آنلاین از طریق دفاتر خدمات الکترونیک شهر نیز فراهم شده که موجب تسریع روند میشود.
سلام خسته نباشید
وقتی تصمیم به بازسازی میگیریم در کنار تهیه مدارک مثل سند و نقشه به نظر شما چقدر زود باید سراغ گرفتن مجوز شهرداری بریم تا پروسه اجرا دیر نشه؟ و آیا تجربه دارید که بهخاطر دیرکرد در گرفتن مجوز پروژه مجبور شده باشه متوقف بشه یا هزینه اضافه بشه؟
سلام بر شما
سؤال بسیار دقیقی مطرح کردید. در زمان بازسازی ساختمان، بهتر است همزمان با آمادهسازی مدارک مالکیت و نقشهها، فرایند دریافت مجوز شهرداری را هم آغاز کنید. چون بررسی و تأیید نقشهها، بازدید کارشناسان و هماهنگی با بخشهای مختلف شهرداری معمولاً زمانبر است. هرچه این مرحله زودتر شروع شود، ریسک تأخیر در شروع پروژه یا توقف کار بهدلیل نداشتن مجوز کاهش پیدا میکند.
در تجربه ما، پروژههایی که اخذ مجوز را به مراحل پایانی موکول کردند، معمولاً با افزایش هزینه و توقف چندماهه اجرا روبهرو شدند. به همین دلیل همیشه توصیه میکنیم موضوع مجوز را در همان ابتدای تصمیم به بازسازی جدی بگیرید.
اگر تمایل دارید، تیم اکسیر سازه میتواند در تمام مراحل از تهیه مدارک تا اخذ مجوز شهرداری و اجرای بازسازی در کنارتان باشد. برای دریافت مشاوره رایگان و بررسی شرایط ملک، کافیست از طریق فرم تماس سایت با ما در ارتباط باشید.
سلام وقت بخیر.
من یه پروژهای رو شروع کردم و استارت تخریب و چیزهای دیگه رو تقریبا زدم ولی نمیدونستم مدارک لازم چیا هستن بعد از یکم پرسو جو و سرچ فهمیدم اینارو یعنی تو سایت شماهم دیدم . الان میتونم کاری کنم ؟ مجوز نگرفتم. اصلا امکان اصلاح یا ادامه پروژه وجود داره؟
سلام، وقت شما هم بخیر 🌱
بله، در چنین شرایطی امکان اصلاح روند و ادامه پروژه وجود دارد، اما باید هرچه سریعتر اقدام کنید.
اگر بازسازی بدون مجوز شروع شده باشد، معمولاً شهرداری در صورت اطلاع میتواند اخطار یا دستور توقف کار صادر کند. با این حال، در بیشتر موارد میشود با توقف موقت عملیات، تشکیل پرونده و ارائه مدارک لازم (مثل سند، نقشه وضع موجود و شرح دقیق تغییرات انجامشده) برای دریافت مجوز اقدام کرد.
نکته مهم این است که هرچه میزان تخریب و تغییرات سازهای بیشتر باشد، روند اصلاح پیچیدهتر و زمانبرتر میشود و ممکن است شامل جریمه یا ارجاع به کمیسیون هم بشود. به همین دلیل توصیه میکنیم در همین مرحله:
عملیات اجرایی را متوقف کنید
وضعیت تخریبهای انجامشده را مستند کنید
هرچه سریعتر برای تشکیل پرونده و اخذ مجوز از شهرداری اقدام کنید
در بسیاری از پروژهها، اگر اقدامات انجامشده با ضوابط مغایرت جدی نداشته باشد، امکان صدور مجوز و ادامه کار وجود دارد. اقدام سریع در این مرحله میتواند از هزینه و دردسرهای بعدی جلوگیری کند.